Bij langdurig blootstellen aan geluid van hoog niveau (meer dan 80 dB) treedt een afname van het gehoor op. Dit komt door de plaatselijke beschadiging van de zintuigcellen in het slakkenhuis. Het slakkenhuis is dat gedeelte van het gehooroorgaan waar geluid wat van buiten komt wordt omgezet in zenuwprikkels die naar de hersenen gaan.

De afname van een toenemende slechthorendheid in het hoge tonengebied ontstaat vooral rondom de frequentie van 4000Hz. Het beschadigingproces in het slakkenhuis is onomkeerbaar. De individuele gevoeligheid van aan geluid blootgestelde personen is verschillend, echter boven de leeftijd van 40 jaar wordt iedereen gevoeliger voor lawaai, omdat de zenuwen dan ook verouderingsverschijnselen gaan vertonen. Ook mensen met reeds bestaande binnenooraandoeningen zijn gevoelig voor verdere beschadiging door lawaai. Het slakkenhuis wordt immers in dezelfde mate door het lawaai getroffen zonder dat de betrokkene daar zelf veel van merkt wegens zijn gehoorverlies.

De duur, het ritme en de sterkte van het aangeboden geluid en ook de individuele gevoeligheid van de mens bepalen het ontstaan van de lawaaibeschadiging. Fabriekslawaai ligt vaak ver boven de grens van 80dB. Lawaai bij popconcerten en motorwedstrijden kan tot 120dB oplopen. Continu geluid is veel schadelijker dan onderbroken geluid, omdat de individuele zenuwcellen bij dit laatste dan de gelegenheid krijgen zich te herstellen. Behalve het feit dat mensen die in te hard lawaai werken een gehoorbeschadiging krijgen, raken zij ook sneller vermoeid en worden prikkelbaarder, waardoor zij slechter kunnen gaan functioneren.

Lawaaibeschadiging is onherstelbaar, voorkomen is de enige remedie. Primair moet men streven naar werkomstandigheden waar de gemiddelde geluidsbelasting ruim onder de 80 dB ligt. Dit is echter niet altijd mogelijk. Gehoorbescherming zal dan de oplossing moeten geven. De gehoorbeschermer zal het geluidsniveau zodanig moeten afzwakken dat het geluid wat het binnenoor bereikt onder de 80 dB grens komt. Dus bijvoorbeeld bij lawaai van rondom de 100 dB zal de demping van het geluid meer dan 20 dB moeten bedragen.

Oorkappen en solide oordoppen geven een demping over alle geluidsfrequenties, waarbij dan ook de mogelijkheid van het spraakverstaan zal afnemen. Er zijn gehoorbeschermers die door middel van filters het hoge tonengeluid selectief kunnen dempen, zoals bijvoorbeeld bij de EARfoons waarbij naast een goede demping ook een goede spraakverstaanbaarheid behouden blijft.

J.C. Antvelink || KNO-arts